Y Canwyr clychau – Betws-y-coed

Y band newydd
Mae gan y band newydd bum canwr profiadol, ac mae llawer o bobl yn awyddus i ddysgu.

Mewn change ringing, mae gan bob cloch olwyn gyda rhaff, ac mae’n cwympo cylch llawn, o’r sefyllfa “ceg i fyny” i’r sefyllfa “ceg i fyny” eto.

Mae’r clychau’n cael eu dal yn eu sefyllfa fertigol gan y ‘stay’ — darn o bren sydd wedi’i gynllunio i dorri os caiff gormod o rym ei roi ar y cloch, er mwyn osgoi difrod i’r cloch. Mae clychau’r tŵr yn hynod o drwm. Mae’r pwysau’n creu momentwm enfawr wrth i’r gloch siglo dros 360 gradd.

Fel canlyniad, mae’r clychau’n cymryd tua 2 eiliad i droi unwaith. Mae hyn yn golygu na ellir canu “cerddoriaeth” draddodiadol arnynt. Yn lle hynny, mae’r canwyr yn gwneud i bob cloch daro unwaith, un ar ôl y llall (a elwir yn newid / “change”), cyn taro neu seinio eto, yn aml mewn trefn wahanol.